Pałac Żmigród – tak powinny wyglądać ruiny

with 2 komentarze

Żmigród, przez który przejeżdżałam dziesiątki razy jadąc z Wrocławia w kierunku Poznania – do niedawna jeszcze drogą krajową nr 5 dziś zastąpioną (w końcu) przez cudowną S5 – bardzo niesprawiedliwie pomijałam jako cel zwiedzania. Niby wiedziałam, że coś tam jest i że był jakiś remont, ale wstyd się przyznać, dopiero latem tego roku wzięłam dzieci i pojechałyśmy zobaczyć, co tam tak właściwie jest.

Dolny Śląsk pełen ruin

Dolny Śląsk tak już ma, że w co drugim miasteczku i w co trzeciej wsi stoją stare budynki - spichlerze, pozostałości folwarków, a gdzieś dalej wśród drzew ruiny rezydencji zamożnych rodów.

W 1945 roku na Dolnym Śląsku było ok. 1500 miejscowości, w których stał zamek, pałac lub dwór. Dziś jest ich ok. 700…. Większość z nich to ruiny. Zapomniane, opustoszałe miejsca, ukryte w zaroślach, które często są pozostałościami pięknych przypałacowych parków i ogrodów.

Historia ich wszystkich jest bardzo podobna. Niektóre ucierpiały w wyniku działań wojennych, jednak większość przetrwała do 1945 roku w dobrym lub nawet nienaruszonym stanie.

Właściciele majątków ziemskich, bogate dolnośląskie rodziny, podzieliły los wszystkich mieszkańców Ziem Odzyskanych - zostali wysiedleni do Niemiec. Ich posiadłości zajęli najpierw żołnierze Armii Czerwonej. Dokonywali dewastacji w charakterystycznym, spektakularnym stylu... Dalej dzieła zniszczenia dokończyła władza ludowa, zamieniając posiadłości w PGR-y, a także niestety okoliczni mieszkańcy, którzy w resztkach dawnych majątków znajdowali materiały niezbędne do codziennego funkcjonowania na nowych ziemiach...

Wydawać by się mogło, że na Dolnym Śląsku jest tyle pięknych odnowionych pałaców, funkcjonujących dziś jako hotele. To jednak tylko niewielka część tego, co na tych ziemiach jest, a właściwie było. Podnieść pałac z ruiny to zadanie karkołomne. Wielu jest "właścicieli prywatnych", którzy mieli wizję wspaniałej, a dziś kupiony przez nich 20-30 lat temu obiekt dalej stoi w ruinie i niszczeje z roku na rok...

Co zrobić z ruinami?

Są jednak miejsca, które pozostając w rękach lokalnych samorządów mają szansę na swoje drugie życie. I nie mam na myśli odbudowy pałacu, ale zadbanie o miejsce historyczne w sposób, który przedstawi jego (niełatwą) historię, umożliwi zwiedzanie i tym samym stworzy ciekawą atrakcję turystyczną. .

Tak, jak to udało się zrobić w Żmigrodzie.

SilverMmint blog Pałac Żmigród
Pałac w Żmigrodzie

Żmigród - perła śląskiego baroku

W 1655 roku, w miejscu dawnego zamku, rodzina von Hatzfeldów wybudowała w Żmigrodzie pałac. Sto lat później sam Carl Gothard Langhans, jeden z najwybitniejszych pruskich architektów (projektował m.in. Bramę Brandenburską), przebudował żmigrodzki pałac na okazałą barokową budowlę. Gościły w niej najważniejsze osobistości tamtych czasów.

To właśnie w Białej Sali, w nowym skrzydle pałacowym, w 1813 roku podpisano tzw. protokół żmigrodzki, czyli plan ostatecznego pokonania Napoleona. Do Żmigrodu przybył wtedy car rosyjski Aleksander I, król pruski Fryderyk Wilhelm III oraz posłowie brytyjscy i austriaccy.

Do 1945 roku pałac pozostawał w rękach Hatzfeldów. W styczniu 1945 roku Armia Czerwona podpaliła pałac. Pożar był tzw. pochodnią zwycięstwa… Niestety, z najpiękniejszego skrzydła południowego nie pozostało nic. Po pożarze resztki zostały rozebrane, miejscowa ludność zabrała przydatne cegły, elementy drewniane, czy marmurowe, które mogły jeszcze się gdzieś komuś przydać… I tak od tamtego czasu ruiny stały zaniedbane, opuszczone, w zniszczonym parku, który niegdyś był równie piękny i elegancki, jak pałac.

SilverMint blog Pałac Żmigród
Pałac Żmigród

Pałac Żmigród – tak powinny wyglądać ruiny

Gmina Żmigród postarała się o środki unijne i w 2006 roku udało się rozpocząć rewitalizację ruin i parku. Rewitalizacja to dobre słowo, bo nie ma tutaj mowy o odbudowie kompleksu, która pochłonęłaby ogromne środki. Zdecydowano się jednak na zabezpieczenie ruin - przede wszystkim podparcie frontowej ściany. Zainstalowano drewniane platformy, po których można bezpiecznie chodzić po pałacu i wyobrażać sobie, jak mógł wyglądać 100 lat temu. Dzięki umieszczonym na ścianach dawnych fotografiach wnętrz i opisach poszczególnych sal, komnat i przejść, rzeczywiście możemy próbować odtworzyć sobie w głowie dawny blask pałacu.

W miejscu skrzydła południowego, tego najbardziej reprezentacyjnego, z Białą Salą, postawiono metalową konstrukcję. Porastają ją różane krzewy, które nadają niezwykłego klimatu. Przed wejściem do skrzydła od strony parku rośnie dąb – pomnik przyrody. Tuż obok na ścianie znajduje się fotografia tej części pałacu i na niej również znajduje się ów dąb… Jest tylko nieco mniejszy... To miejsce, z drzewem, konstrukcją w miejscu fasady i fotografią zrobiło na mnie największe wrażenie.

Dzieciom bardzo spodobały się ruiny i to, w jaki sposób można bez przeszkód przemieszczać się po nich. Zabawa w chowanego była pierwszorzędna 😉 W piwnicach pałacu znajduje się restauracja, w której można zjeść obiad lub kupić lody.

Park jest wymarzonym miejscem na spacer. Są stawy (można łowić ryby), drewniana architektura i mostki, bardzo ładny i spory plac zabaw, pomosty, fontanny. Można spędzić tutaj naprawdę uroczy dzień lub popołudnie.

SilverMint blog Pałac Żmigród
Drewniane pomosty umożliwiają bezpieczne zwiedzanie wyższych kondygnacji pałacu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Ruiny pałacu w Żmgrodzie

SilverMint blog Pałac Żmigród
Frontową ścianę podpiera metalowa konstrukcja

SilverMint blog Pałac Żmigród
Z pałacu nie pozostało wiele...

SilverMint blog Pałac Żmigród
Pałac Żmigród

SilverMint blog Pałac Żmigród
Zakamarki ruin dobrze nadają się na zabawę w chowanego...

SilverMint blog Pałac Żmigród
Pałac w Żmigrodzie

SilverMint blog Pałac Żmigród
Dzięki dawnym fotografiom możemy wyobrazić sobie, jak wyglądał pałac 100 lat temu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Kaplica zamkowa

SilverMint blog Pałac Żmigród
Wnętrza

SilverMint blog Pałac Żmigród
W zamkowych piwnicach działa restauracja

SilverMint blog Pałac Żmigród
Restauracja zamkowa

SilverMint blog Pałac Żmigród
W miejscu skrzydła południowego postawiono metalową konstrukcję

SilverMint blog Pałac Żmigród
...porastają ją bluszcze i krzewy róży pnących

SilverMint blog Pałac Żmigród
Także tutaj umieszczone są fotografie dawnych wnętrz

SilverMint blog Pałac Żmigród
Skrzydło południowe

SilverMint blog Pałac Żmigród
Wyjście ze skrzydła południowego na ogród

SilverMint blog Pałac Żmigród
Przed wejściem rośnie dąb - pomnik przyrody

SilverMint blog Pałac Żmigród
Ta sama ściana i ten sam dąb - sto lat temu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Obok wiekowego dębu w 2004 roku wnuk Hatzfeldów posadził nowe drzewko, również dąb

SilverMint blog Pałac Żmigród
Widok na skrzydło południowe od strony ogrodu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Pałac od strony ogrodu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Spacer po pałacowym parku to czysta przyjemność

SilverMint blog Pałac Żmigród
Staw - łowisko

SilverMint blog Pałac Żmigród
Mała architektura parkowa

SilverMint blog Pałac Żmigród
Park pałacowy

SilverMint blog Pałac Żmigród
Ryby są!

SilverMint blog Pałac Żmigród
Z pomostu można łowić, ale czy nie lepiej po prostu poleżeć? 😉

SilverMint blog Pałac Żmigród
Plac zabaw w pałacowym parku

Baszta zamkowa

Właściwie to powinnam zacząć ten artykuł od baszty, bo to miejsce jest pierwszym, które widzimy po wejściu na teren parku, a także sporo starszym od pałacu (1560 r.). Pozostałość dawnego zamku, odnowiona i zagospodarowana jest na informację turystyczną. W baszcie kupujemy bilety (4 zł i 2 zł) na zwiedzanie (tylko baszty – wejście na teren ruin pałacu i parku jest bezpłatne). Krętymi schodami wspinamy się na górę, zaglądając po drodze do zlokalizowanych w baszcie pomieszczeń. Jest tutaj niewielka scena, jest apartament do wynajęcia, salka konferencyjna i warsztatowa. Na samej górze wieży mamy taras widokowy. Ładnie widać stąd ruiny i park.

W punkcie IT można kupić pamiątki, a te są nietuzinkowe! Ceramiczne smoki tworzone są przez lokalną artystkę. A smok jest tutaj nie bez powodu. Jak każdy prawdziwy zamek, tak i ten żmigrodzki ma swoją legendę, bo Żmigród nazywany był niegdyś Żmij-grodem. Każdy ze smoków jest unikatowy, jedne są bardziej straszne, inne o mordkach zupełnie sympatycznych. Pomysł i wykonanie - świetne!

SilverMint blog Pałac Żmigród
Baszta Zamkowa

SilverMint blog Pałac Żmigród
Wejście na taras widokowy

SilverMint blog Pałac Żmigród
Na dachu

SilverMint blog Pałac Żmigród
Widok z baszty na pałac i park

SilverMint blog Pałac Żmigród
Żmigrodzki smok

SilverMint blog Pałac Żmigród
Sympatyczny?

Żmigród – wpisz koniecznie na listę!

Pałac położony jest tuż nad rzeką Barycz i jest jednym z przystanków na Kolorowym Szlaku Karpia. Odbywają się tutaj jesienne Dni Karpia.

Żałuję, że tak późno odwiedziłam to miejsce. Planuję wracać tam jeszcze nie raz, by móc popatrzeć na pałac w odsłonie różnych pór roku.

Tak właśnie powinno wyglądać zagospodarowanie ruin, których nie da się już podnieść do dawnego wyglądu. Wszystko tu jest tak, jak powinno być. Zabezpieczone ruiny, zdjęcia z dawnych czasów, piękne róże pnące, zagospodarowany park, legenda i lokalne oryginalne pamiątki. Może uda się w podobny sposób rewitalizacja innej dolnośląskiej barokowej perły – pałacu w Goszczu?

Koniecznie wpisz sobie to miejsce na listę dolnośląskich „must see”.

SilverMint blog Pałac Żmigród
Romantyczna sceneria

SilverMint blog Pałac Żmigród
Żmigród - warto!

Dolny Śląsk w ruinie

Jeśli interesują Cię zapomniane rezydencje, ruiny, dawne posiadłości, których na Dolnym Śląsku jest całe mnóstwo, zapraszam Cię do mojego wpisu o Dolinie Bystrzycy. Zajrzyj także do mojego profilu na Instagramie, gdzie regularnie zamieszczam zdjęcia i relacje z naszych wycieczek. Nie tylko Dolnym Śląsku i nie tylko po ruinach.

Wróć na stronę główną bloga i przejrzyj najnowsze wpisy.

Co robić w weekend?

Okolice Twardogóry: Mur Berliński, korkowy pałac, zapomniane ruiny...

Gdzie na grzyby - nasze ulubione miejsca

Arboretum Leśne Stradomia - idealne miejsce na piknik

Kolorowanki z grzybami do pobrania!


2 Responses

  1. Maria
    | Odpowiedz

    Jestem zachwycona, jak te ruiny pięknie się wkomponowały. Niezwykłe miejsce, chętnie bym się tam wybrała. Ja pochodzę w warmińsko- mazurskiego, gdzie poniemieckie pałacyki i dwory spotkał ten sam los. Niektóre dało się uratować, ale bardzo wiele zapadło się i nikogo nie obchodzą. Cieszę się, że mogłam to zobaczyć:)

    • SilverMint
      | Odpowiedz

      Jest tyle ruin w naszym regionie… Te najbardziej znane, pięknie odbudowane pałace to tylko niewielka cząstka setek posiadłości, które niestety nie miały tyle szczęścia. Dobrze, że niektóre miejsca udaje się chociaż trochę uratować przed zupełnym upadkiem – tak, jak Żmigród. Piękne, romantyczne miejsce. Pozdrawiam serdecznie!

Skomentujesz?

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.